Hoe een lege geest meer kan zien; Waarom Werkelijk begrijpen begint met loslaten wat je denkt te weten

Hoe een lege geest meer kan zien; Waarom Werkelijk begrijpen begint met loslaten wat je denkt te weten

Understanding means throwing away your knowledge.

Thich Nhat Hanh

 Op het eerste gezicht lijkt deze uitspraak van Thich Nhat Hanh tegenstrijdig. Hoe kunnen we iets begrijpen door onze kennis los te laten? Hebben we juist geen kennis nodig om de wereld om ons heen te kunnen begrijpen?

Maar misschien wijst hij niet op het loslaten van kennis zelf. Misschien nodigt hij ons uit om iets subtielers los te laten: onze gehechtheid aan wat we denken te weten.

Want vaak kijken we niet werkelijk naar de Werkelijkheid. We kijken door de lens van onze ervaringen, overtuigingen en eerdere conclusies. We zien niet alleen wat er is; we zien ook wat we verwachten te zien.

Een ontmoeting met iemand wordt dan gekleurd door het beeld dat we al van die persoon hebben. Een gebeurtenis wordt meteen geïnterpreteerd vanuit ons verleden. Een situatie krijgt een betekenis voordat we haar werkelijk hebben ontmoet.

Onze geest vult voortdurend aan.

En juist daar kan begrip verloren gaan.

Een lege geest betekent niet dat we niets weten. Het betekent niet dat we onze levenservaring moeten weggooien of onze wijsheid moeten ontkennen. Een lege geest is een geest die ruimte laat. Een geest die niet onmiddellijk invult, beoordeelt of vergelijkt.

Het is de geest van een beginner.

Wanneer een kind voor het eerst een bloem ziet, ziet het niet alleen een object met een naam en een functie. Het ziet kleuren, vormen, beweging en schoonheid. Het ont-moet de bloem zonder dat een hele verzameling gedachten ertussen staat.

Wij volwassenen hebben geleerd om de wereld te benoemen, maar soms zijn we vergeten hoe we haar kunnen ont-moeten.

Ook in onze relaties kan deze vorm van leegte een poort naar dieper begrip zijn. Hoe vaak denken we niet dat we weten waarom iemand reageert zoals die doet? We kennen het verhaal al. We hebben de ander in een hokje geplaatst. Misschien luisteren we dan niet meer echt, omdat we vooral luisteren naar onze eigen interpretatie.

Werkelijk luisteren vraagt om ruimte.

Om even niet vast te houden aan onze eigen waarheid.

Om de ander opnieuw te kunnen ont-moeten.

Dit is wellicht wat Thich Nhat Hanh bedoelt met het weggooien van kennis. Niet dat kennis geen waarde heeft, maar dat kennis nooit het einde van ons kijken mag zijn. Zodra we geloven dat we iets volledig begrijpen, sluiten we ons af voor nieuwe lagen van inzicht.

De Werkelijkheid Is altijd groter dan onze ideeën erover.

Een kaart kan ons helpen een landschap te vinden, maar de kaart is niet het landschap zelf. Een woord kan verwijzen naar liefde, maar het woord is niet de er-Varing van Liefde. Een gedachte over stilte is niet hetzelfde als de Stilte Zelf. Of zoals Dr. David R. Hawkins het zo mooi verwoord: "Je weet pas wat een Chinees is, als je zelf een Chinees bént."

Soms moeten we onze handen openen om iets werkelijk te kunnen ontvangen.

Zo ook met begrip.

Wanneer we onze vaste beelden, oordelen en overtuigingen wat zachter vasthouden, ont-staat er ruimte om dieper te kijken. Niet alleen met onze ogen, maar met een open hart.

Een lege geest is daarom niet leeg.

Zij Is juist Vol-ledig Aan-Wezig.

Vrij van de ruis van alles wat we denken te weten, zodat we eindelijk kunnen zien wat er Werkelijk voor ons Staat.

L.